محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
331
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
آن بشويند ، زايل گرداند . و گويند به روغن زيتون نيز رفع اثر نفت مىشود . قلع رنگ غاليه و طيوب : سرگين كبوتر را به آب جوشانيده و جامه را به او بشويند ، پس به صابون . ازالهء اثر عرق چهار پايان و اثر پوست سياه ، به دستورى است كه در قلع رنگهاى سياه مذكور شد . قلع روغنها از اوراق كتاب و كاغذ : هفت درهم استخوانِ سوخته را مثل غبار بسايند ، و با ده درهم شبّ و ده درهم نبات نرم سائيده و بر اوراق پاشيده ، سنگى گران بر بالاى آن از شب تا صباح گذاشته ، پس اوراق را بيفشانند ، و همچنين ، گل نيشابورى و آهك و نمك و شوره ، همين فعل مىكند . اما قلع نوشتجات : بايد گچ را با روغن زيتون و اندك بورهء ارمنى و شبّ يمانى سائيده ، بر نوشتجات ماليده ، پس رفع آن نموده و همين عمل در بردن چرك جامه نيز بسيار مؤثر است . و در اين امور ، سفيداب جصاصين ، قوىتر از گچ است . اما قلع موم : عسل را گرم كرده ، بر موضع ريزند و بمالند تا موم و عسل به هم بياميزد ، پس عسل را برداشته ، موضع را به آب گرم بشويند . ايضاً ، جامه را در روغن شير جوشانيده گذارند ، پس به صابون در آب گرم بشويند . ايضاً به بوره و صابون و آب گرم رفع نمايند قلع قير و زفت و موميايى و امثال آن : آرد نخود را به آب آميخته ، استعمال نمايند . و به دستور ، به روغن زيتون گرم كرده و صابون ازاله نمايند . و روغن زيتون در رفع اشياء مذكوره و اشياء چسبنده ، مثل دبق از مجربات است . اقسام شستن جامهها : لباس زربفت را چيزى بهتر از گل بوره و آهك نيست . و پشمين را گل و ابريشمى و صوف و سقولات و لندره و امثال آن ، چوبك و نمك و جامهء ابريشمى را چنان كه به صابون پاك مىگردد و اگر با پشم گوسفند نيز بشويند پاك مىشود . و الوان مختلفه را سرگين كبوتر ازالهء چرك مىكند . و جامهء سفيد به هر رنگى كه آلود گردد ، چون يك شب در بول شتر گذارند و روز ديگر به صابون و آهك بشويند ، رفع آن مىشود . و بول اطفال را نيز همين اثر است . و اللّه اعلم .